 |
|
|
|
Snoeien doet bloeien
|
|
In de natuur bepalen de leefomstandigheden van een boom of plant, hoe hij groeit en bloeit. Een plant kan zich op zijn natuurlijke plek prima handhaven, zolang de omstandigheden goed zijn. Door verandering in die omstandigheden kan een plant dus ook uitsterven. Alle planten en bomen ondergaan een continu vernieuwingsproces. Een goede storm waait het dode hout uit een boom, wat Moeder Natuur’s manier van snoeien is.
Maar sinds de mens zich bemoeit met de evolutie, gaat dit steeds minder op: harde windvlagen hebben een geringer effect in de hedendaagse beschutte tuinen. En vele planten- en boomsoorten worden buiten hun natuurlijke biotoop gecultiveerd. Want uitheemse planten kunnen best in extreem andere omstandigheden groeien, als ze maar voldoende aandacht en begeleiding krijgen. Ook de juiste snoeitechnieken versterken en versnellen het proces. Er zijn meerdere redenen om te snoeien.
Snoei is gemanipuleerde groeiDe twee voornaamste doelen van snoeien zijn een decoratief effect, of een zo groot mogelijke oogst. Het decoratieve snoeien (manipulatie) wordt al eeuwenlang toegepast, zoals de techniek van het knippen van hagen in allerlei vormen en maten. Maar denk ook aan de bonsai boompjes, waarbij het overduidelijk is dat nauwkeurig snoeien noodzakelijk is voor een karakteristieke vorm.
Snoeien, zo ontdekte men, draagt ook bij tot een betere en mooiere oogst. Vruchtbomen krijgen door het wegsnoeien van de juiste takken meer licht en lucht in het hart van de boom en dragen daardoor betere en grotere vruchten. Dat kunstmatig laag gehouden bomen ook makkelijker zijn met oogsten, was mooi meegenomen.
Snoeien kan ook een heel praktische reden hebben. In een kleine tuin kun je een boom beter niet te hoog laten worden en door te snoeien kan de groei geremd worden. Op het (dak)terras of balkon kan een plant gestimuleerd worden in de breedte uit te groeien en voller te worden, in plaats van hoger. Snoei kan dus zowel een prikkel tot groei geven als deze remmen; het hangt er van af, hoe en waar er gesnoeid wordt.
Algemene richtlijnenDe grondslag van alle snoei is het wegsnijden van een bepaald deel, zodat andere delen aangezet worden sneller en beter uit te lopen. Duidelijk is dit bij de knoppen aan het uiteinde van een tak: die zijn dominant over de zijknoppen, omdat de eindknop het meeste voedsel krijgt om te groeien. Door de eindknop weg te halen, worden de zijknoppen gestimuleerd om uit te lopen. Gevolg is dat de plant voller wordt, in plaats van hoger. Als een plant niet voldoende voedsel krijgt, is snoeien zinloos: ze zal niet voldoende kracht hebben om nieuwe takken te vormen. Het is daarom altijd van groot belang om regelmatig te bemesten, zeker na de snoei!
De snoei is zeer verschillend per plant. In het algemeen kun je er vanuit gaan dat hoe beter een plant in haar jongste jaren begeleid is (en dus een gebalanceerde opbouw heeft), hoe sterker haar 'takkenskelet' is. Wanneer eenmaal de goede vorm is bereikt, is wat schoonheidssnoei voldoende, zoals het weghalen van uitgebloeide bloemen en dode takken. Alleen de strak gesnoeide hagen en figuren blijven veel onderhoud vergen.
Een veel gemaakte fout bij het snoeien van grote bomen is het van boven naar beneden doorzagen van de tak. Hierdoor kan deze afbreken, een stuk van de bast van de stam meenemen en een lelijke grote wond veroorzaken. Ook wordt vaak vergeten de stomp af te zagen. Behalve dat het niet mooi staat, is de stomp ook een bron van infectieziekten. Een boomchirurgen-wijsheid komt hier van pas: als u uw hoed aan de stomp kunt hangen, moet u hem nog verder afzagen.
Zo snoei je een grote en dikke tak:
- zaag eerst een inkeping van beneden naar boven, op ongeveer 45 cm van de stam af, om scheuren te voorkomen.
- kort dan de tak telkens een stukje in, zagend van boven naar beneden, tot de laatste stomp.
Lange tijd was het de gewoonte om de laatste stomp zo dicht mogelijk bij de stam af te zagen en de wond af te dekken met een speciaal middel. Nieuwe inzichten in boomverzorging leren echter dat de zogenaamde 'takkraag' best mag blijven zitten en de wond niet langer afgedekt hoeft te worden. Sterk terugsnoeien stimuleert een krachtige groei. Zwakke loten kunnen hierdoor geprikkeld worden en bijvoorbeeld meer evenwicht in een scheef gegroeide boom brengen. Let dus op met het terugsnoeien van al te sterke takken, dat zal de tak nog sneller doen groeien!
|
|
|
|
|
|
|
|
|